FORUM OCALIĆ OD ZAPOMNIENIA Strona Główna FORUM OCALIĆ OD ZAPOMNIENIA
ROK ZAŁ. 2006

www.stowarzyszeniebastion.com

FAQFAQ  SzukajSzukaj  UżytkownicyUżytkownicy  GrupyGrupy
RejestracjaRejestracja  ZalogujZaloguj  AlbumAlbum

Odpowiedz do tematu
Poprzedni temat :: Następny temat

Tagi tematu: nawrze, palac

Pałac w Nawrze
Autor Wiadomość
szczypawka 
komendant drużyny



Dołączyła: 12 Sie 2007
Posty: 540
Wysłany: Nie 31 Lip, 2011 18:14   Pałac w Nawrze

Nawra, wzmiankowana w 1248 roku, w śœredniowieczu stanowiła własnośœć rycerską, a od XVII w. znalazła się w posiadaniu rodu Kruszyńskich, by po 1865 r. przejśœć na rodzinę Sczanieckich. Jest to miejsce wyjątkowe, wielce zasłużone dla kultury narodowej, ostoja polskośœci w czasach zaborów. Gromadzony w nawrzyńskim pałacu przez stulecia pokaźny i cenny księgozbiór, należał do największych na obszarze dawnych Prus Królewskich. W gośœcinnych progach nawrzyńskiego pałacu bywali: Józef Wybicki, Oskar Kolberg, archeolog Gotfryd Ossowski, Wojciech Kętrzyński, gen. Józef Haller, gośœcili Radziwiłłowie, Czartoryscy, Potoccy, Jabłonowscy, Zamojscy, Działyńscy...

Początki Kruszyńskich w Nawrze łączą się z postacią Bernarda Kruszyńskiego herbu Prawdzic (ur. ok. 1590 r.), który ożenił się z córką ówczesnego właśœciciela Nawry. Awans do grupy zamożnej szlachty liczącej się w Prusach Królewskich Kruszyńscy zawdzięczali Walerianowi (1654-1720), kasztelanowi gdańskiemu. Za czasów kasztelana stał w Nawrze dwór (w miejscu obecnego) podpiwniczony, piętrowy, lecz drewniany.

Początki biblioteki w Nawrze wiążą się z postacią Antoniego Kruszyńskiego (1706-1774), kasztelana gdańskiego, wielkiego miłośœnika ksiąg. W gromadzonych przez niego zbiorach przeważały książki z klasycznej literatury łacińskiej o tematyce historycznej, literatura francuska, pisma religijne, prace dotyczące matematyki, medycyny.

Kontynuatorem rodzinnych tradycji bibliofilskich był Konstanty Ignacy Kruszyński (1751-1818), szambelan królewski, prezes Deputacji Administracyjnej w Toruniu, działacz Izby Edukacyjnej w okresie Księstwa Warszawskiego. Był budowniczym obecnego pałacu w Nawrze – wzniósł go m.in. dlatego, by w lepszych warunkach gromadzić książki. Tak więc w latach 1798-1805 powstał pałac według projektu Hilarego Szpilowskiego, typowa dla klasycyzmu warszawskiego siedziba wiejska, piętrowa, z lekko pośœrodku wysuniętym portykiem kolumnowym jońskim. Po bokach dobudowano później dwie symetrycznie ustawione oficyny (zamieszkałe obecnie). Wielką uwagę przywiązywał Konstanty do księgozbioru, uzupełniając go głównie poprzez zakupy na aukcjach w Toruniu. W tym okresie biblioteka wzbogaciła się o dzieła Goethego i Szekspira.

Spadkobiercą Nawry po Konstantym został Józef Kruszyński, ożeniony z Olimpią ze Skórzewskich, córką hrabiego Fryderyka z Lubostronia. W wyniku małżeństwa Bogusławy z Kruszyńskich (wnuczki Konstantego) z Michałem Sczanieckim w 1865 r. Nawra przeszła na Sczanieckich. Nowy gospodarz był wybitną postacią, uczestnikiem powstania styczniowego, szambelanem papieskim, działaczem politycznym i społecznym. Prócz książek gromadził w bibliotece pałacowej druki polskie, archiwalia, zbiory numizmatyczne, medalierskie, archeologiczne, geologiczne, kartograficzne, malarskie, należące do największych w Prusach. W II połowie XIX wieku właśœciciele założyli wokół pałacu park w stylu krajobrazowo - klasycyzującym na powierzchni ok. 8 ha.

Kolejnym właśœcicielem nawrzyńskiego majątku był Jan Sczaniecki (1873-1952). Zelektryfikował gospodarstwo, prowadził poletka dośœwiadczalne. Kontynuował rodzinne tradycje patriotyczne biorąc czynny udział w życiu społecznym i politycznym regionu. Wraz z żoną Ireną prowadził szeroką działalnośœć charytatywną. Jan Sczaniecki był godnym następcą swego ojca również w powiększaniu zbiorów bibliotecznych. Jedno z pierwszych wydań dzieła Kopernika „O obrotach sfer niebieskich” należało do cymelii nawrzyńskiej biblioteki. Księgozbiór w 1939 r. liczył prawie 8000 tomów, dużą ilośœć map, atlasów, teczki rękopisów, liczne broszury.

Wojna nie oszczędziła pałacu i jego mieszkańców. Jan Sczaniecki, który nie podpisał volkslisty, musiał opuśœcić Nawrę i wraz z rodziną przenieśœć się do Chełmży. Wnętrza pałacu Niemcy przebudowali, umieszczając w nim dom matki (Mutter Heim), do którego przyjeżdżały Niemki rodzić dzieci z dala od frontu. Po wojnie folwark nawrzyński nie wrócił do właśœcicieli, lecz przejęły go Państwowe Gospodarstwa Rolne. Niepowetowane straty poniosła biblioteka. Większośœć zbiorów zaginęła w 1939 r., cz궜ć wywieźli Niemcy w l. 1940-1941. Odnaleziona po wojnie cz궜ć archiwum nawrzyńskiego znajduje się w Archiwum Państwowym w Toruniu. Uratowaną cz궜ć zbiorów biblioteki Sczanieckich posiada także biblioteka UMK w Toruniu. Zaginęły najcenniejsze eksponaty: pergaminy z podpisami i pieczęciami królów polskich, inkunabuły. Nieliczne ocalałe ze wspaniałego zbioru portretów malarstwa sarmackiego płótna można podziwiać obecnie w Muzeum Sztuki w Łodzi.

Kośœciół w Nawrze stanowi wraz z okalającym go cmentarzem nekropolię rodową Kruszyńskich i Sczanieckich. W kośœciele znajduje się obraz Matki Boskiej z Dzieciątkiem z XVII w. przywieziony, jak mówi legenda, przez Bernarda Kruszyńskiego z niewoli moskiewskiej. W 1815 r. Konstanty Kruszyński umieśœcił w kośœciele epitafium rodu Kruszyńskich. Znajduje się na nim kartusz z herbem Prawdzic oraz portretami Kruszyńskich: Bernarda, Jana, Waleriana, Antoniego i jego żony Ludwiki.



źródło: Walczak P., Nawra, Promocje Pomorskie, 1999, nr 3 (75), s. 46-47



Pałac znajduje się w centrum wsi, w pobliżu kośœcioła. Dojazd autobusem PKS relacji Toruń - Chełmno. Obok pałacu przechodzi zielony szlak turystyczny Chełmża - Zelgno - Chełmża, można więc dojśœć z Chełmży - zielonym szlakiem przez Kończewice lub najpierw żółtym szlakiem do Bielczyn, tam skręcić na szlak zielony i przez Głuchowo dojśœć do Nawry.



http://www.odznaka.kuj-po...sy/1e/nawra.htm





Do oficyny stojącej po lewej stronie można wejśœć.

Pałac w Nawrze









Oficyna Pałacu z lewej strony





Oficyna z lewej strony Pałacu

[img]http://img31.imageshack.us/img31

/2788/oficynaprzypaacuwnawrze.jpg[/img]











Aleja parku

[img]http://img807.imageshack.us/img807

/4314/llejaparkowaprzypaacuwn.jpg[/img]







Oficyna (za lewą stroną pałacu) w śœrodku





zejśœcie do piwnicy oficyny





Piwnica





Drzwi wyjśœciowe oficyny





Jeden z opuszczonych pokoi oficyny

































Schody na strych























Piwnica

















C.O budynku













http://imageshack.us/g/534/ziemiankac.jpg/
 
 
Krawiec 
komendant plutonu



Dołączył: 20 Mar 2006
Posty: 1163
Wysłany: Pon 01 Sie, 2011 14:51   

Piwniczka miodzio!
 
 
HiCube 
komendant drużyny



Dołączył: 09 Sie 2012
Posty: 587
Skąd: Garwolin
Wysłany: Nie 12 Maj, 2013 11:33   

Klimatyczna miejscówka. Ciekawe w którym roku postanowili to wszystko opuśœcić :D
 
 
Wyświetl posty z ostatnich:   
Odpowiedz do tematu
Nie możesz pisać nowych tematów
Nie możesz odpowiadać w tematach
Nie możesz zmieniać swoich postów
Nie możesz usuwać swoich postów
Nie możesz głosować w ankietach
Dodaj temat do Ulubionych
Wersja do druku

Skocz do:  

Powered by phpBB modified by Przemo © 2003 phpBB Group

Kopiowanie wszelkich treści zawartych na forum bez zgody administracji i autorów tematów/postów zabronione!

Administracja forum nie ponosi odpowiedzialności za treść komentarzy - są one własnością ich autorów.